At the turn of the 17th–18th centuries the princely (თავადი) ბერიძე house of გურია declined: the offices it had held at the court of the გურიელი passed to the ნაკაშიძე family, and the ბერიძეები were reduced to the rank of აზნაური. In the 18th century the childless აზნაური მამუკა ბერიძე of დვაბზუ bequeathed his estate to საყვარელ ნაკაშიძე. (Source: ო. სოსელია, ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური ისტორიიდან, ტ. II, თბილისი, 1981, გვ. 167, as cited in the Georgian Wikipedia article ბერიძეები.)

ცნობა ეყრდნობა ისტორიოგრაფიულ ლიტერატურას, თუმცა გვარის დაკნინების ზუსტი მიზეზები და სრული გარემოებები დამატებით ისტორიულ კვლევას საჭიროებს.

English text pending, 2026-09-30

Passage from the source

XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე მოხდა ბერიძეების თავადური გვარის დამცრობა. მათ დაკარგეს გურიელის კარზე თანამდებობები, რომლებიც ნაკაშიძეების ხელში გადავიდა და ბერიძეებიც აზნაურები გახდენენ. XVIII საუკუნეში დვაბზუში მცხოვრებმა აზნაურმა მამუკა ბერიძემ უშვილობის გამო საკუთარი მამული საყვარელ ნაკაშიძეს დაუტოვა.

Passages

• XVII-XVIII საუკუნეების მიჯნაზე მოხდა ბერიძეების თავადური გვარის დამცრობა. მათ დაკარგეს გურიელის კარზე თანამდებობები, რომლებიც ნაკაშიძეების ხელში გადავიდა და ბერიძეებიც აზნაურები გახდენენ.

  rendering, not the wording of the record

  At the turn of the XVII-XVIII centuries the princely (tavadi) house of the Beridzes was reduced in rank. They lost their offices at the court of the Gurieli, which passed into the hands of the Nakashidzes, and the Beridzes became aznauris (nobles).

  restates · Passage · ბერიძეები - ვიკიპედია B

• XVIII საუკუნეში დვაბზუში მცხოვრებმა აზნაურმა მამუკა ბერიძემ უშვილობის გამო საკუთარი მამული საყვარელ ნაკაშიძეს დაუტოვა.

  rendering, not the wording of the record

  In the XVIII century the aznauri (noble) Mamuka Beridze, who lived in Dvabzu, being childless, left his own estate to Saqvarel Nakashidze.

  restates · Passage · ბერიძეები - ვიკიპედია B

• გურიის თავადებს შორის ასევე იყვნენ ბერიძე, ბერეჟიან, ართმელაძე, შალიკაშვილი, კვერღელიძე. ართმელაძეების სათავადო XVII საუკუნის მეორე ნახევარში დამცირდა, ხოლო ბერიძეების სათავადო XVII-XVIII წლების მიჯნაზე. ამის შემდეგ ბერიძეები აზნაურები იყვნენ.

  rendering, not the wording of the record

  Among the princes (tavadi) of Guria there were also Beridze, Berezhiani, Artmeladze, Shalikashvili, Kverghelidze. The princely house (satavado) of the Artmeladzes was demoted in the second half of the XVII century, and that of the Beridzes at the turn of the XVII-XVIII. After that the Beridzes were aznauris (nobles).

  restates · Passage · გურიის ფეოდალები D

• გურიელის კარზე ის თანამდებობები, რაც ბერიძეებს ეჭირათ, ნაკაშიძეებმა დაიკავეს. ბერიძეების სათავადო გუგუნავების გახდა.

  rendering, not the wording of the record

  The offices at the Gurieli's court that the Beridzes had held were taken over by the Nakashidzes. The Beridzes' princely domain (satavado) went to the Gugunavas.

  restates · Passage · გურიის ფეოდალები D

• გურიაში ბერიძეები დაწინაურებული გვარი გახლდათ, რისი დასტურია ის, რომ გიორგი III გურიელის კარზე ამ გვარის წარმომადგენლებს ორი სახელო (თანამდებობა) ეკავათ, გურიელის სიგელის მოწმეები არიან – სახლთუხუცესი ოთარ ბერიძე და მესტუმრეთუხუცესი გიორგი ბერიძე. 1664 წლიდან გურიელის კარზე ბერიძეების თანამდებობები ნაკაშიძეებმა…

  rendering, not the wording of the record

  In Guria the Beridzes were a prominent family, as is shown by the fact that at the court of Giorgi III Gurieli members of this family held two offices (sakhelo): the witnesses of a Gurieli charter are the majordomo (sakhltukhutsesi) Otar Beridze and the master of guests (mestumretukhutsesi) Giorgi Beridze. From 1664 the Beridzes' offices at the Gurieli court were taken over by the Nakashidzes,…

  restates · Passage · ბერიძეები გურიაში, პირველი პოეტი ქალი ვომიჯინა ბერიძე და… D

• შემდგომ ბერიძეები რაღაც მიზეზთა გამო “დამცირდნენ”, ჩვენ არ ვიცით რამ გამოიწვია ბერიძეთა სახლის დამცრობა. ვიცით მხოლოდ ის, რომ ეს მოხდა XVII საუკუნიდან. 1664 წლამდე მესტუმრეთუხუცესის თანამდებობა ბერიძეების ხელში იყო, ხოლო შემდეგ ნაკაშიძეთა ხელში გადავიდა.

  rendering, not the wording of the record

  Later the Beridzes were "demoted" for some reason; we do not know what caused the decline of the house of the Beridzes. We know only that it happened from the XVII century on. Until 1664 the office of chief steward of guests (mestumretukhutsesi) was in the hands of the Beridzes, and afterwards it passed into the hands of the Nakashidzes.

  restates · Passage · ბერიძე C

• XVIII საუკუნეში მამუკა ბერიძემ უძეობის გამო იშვილა ნაკაშიძე დვაბზუს მიწა–წყალი და ყმა–მამული მას დაუმტკიცა.

  rendering, not the wording of the record

  In the XVIII century Mamuka Beridze, having no son, adopted Nakashidze and confirmed to him the land of Dvabzu and the serfs and estate (qma-mamuli).

  restates · Passage · ბერიძე C

• 1664-1667 წლებში იხსენიება სახლთუხუცესი ოთარ ბერიძე.

  rendering, not the wording of the record

  The majordomo (sakhltukhutsesi) Otar Beridze is mentioned in the years 1664-1667.

  mentions · Passage · გურიის სამთავრო B

• ეს თანამდებობა ეჭირათ ჯერ ბერიძეებს.

  rendering, not the wording of the record

  This office was held first by the Beridzes.

  mentions · Passage · გურიის სამთავრო B

• 1664-1667 წლის გიორგი III გურიელის წყალობის წიგნში დასახელებულია მესტუმრეთუხუცესი გიორგი ბერიძე.

  rendering, not the wording of the record

  The charter of grant (tsqalobis tsigni) of Giorgi III Gurieli of 1664-1667 names the master of guests (mestumretukhutsesi) Giorgi Beridze.

  mentions · Passage · გურიის სამთავრო B

• ბერიძეების შემდეგ მესტუმრეთუხუცესები ხდებოდნენ ნაკაშიძეები.

  rendering, not the wording of the record

  After the Beridzes, the Nakashidzes became masters of guests (mestumretukhutsesi).

  restates · Passage · გურიის სამთავრო B

• ეს სათავადო ეკუთვნოდა ბერიძეების გვარს, თუმცა მათი დაკნინების შემდეგ გუგუნავების ხელში გადავიდა.

  rendering, not the wording of the record

  This princedom (satavado) belonged to the Beridze family, but after their decline it passed into the hands of the Gugunavas.

  restates · Passage · გურიის სამთავრო B

• გურიის სამთავროში ასევე არსებობდა შალიკაშვილების, ბერეჟიანების, კობალაძეების, კვერღელიძეების სათავადოები, თუმცა ეს გვარები ბერიძეებისა და ართმელაძეების მსგავსად დროთა განმავლობაში დაკნინდნენ.

  rendering, not the wording of the record

  In the Principality of Guria there were also the princely domains (satavado) of the Shalikashvilis, Berezhianis, Kobaladzes and Kverghelidzes, though these families, like the Beridzes and Artmeladzes, declined over time.

  restates · Passage · გურიის სამთავრო B

• ვახუშტი ბატონიშვილი იქვე ჯუმათელი ეპისკოპოსების ჩამონათვალში უთითებს ეპისკოპოსს იოანე ბერიძეს (1688 წ.), ასევე ცნობილია, რომ გურიელების კარზე 1664 წლამდე, ბერიძეების ხელში იყო მესტუმრეთუხუცესის თანამდებობა, რის შემდეგაც მესტუმრეთუხუცესის თანამდებობა ნაკაშიძეების ხელში გადავიდა.

  rendering, not the wording of the record

  In the same work, in the list of the bishops of Jumati, Vakhushti Batonishvili names Bishop Ioane Beridze (1688); it is also known that at the court of the Gurielis, until 1664, the office of master of guests (mestumretukhutsesi) was in the hands of the Beridzes, after which it passed to the Nakashidzes.

  restates · Passage · ბერიძის ციხე – გურიის მოამბე C

• 1664-1667 წლის გიორგი III გურიელის მიერ ბოქაულთუხუცესს მირზაბეგ თავდგირიძისათვის მიცემულ ყმა-მამულის წყალობის წიგნში მოწმეებად დასახელებული არიან გიორგი ბერიძე მესტუმრეთუხუცესი და ოთარ ბერიძე - სახლთუხუცესი.

  rendering, not the wording of the record

  In the charter of grant of serfs and estate (qma-mamuli) given by Giorgi III Gurieli in 1664-1667 to the chief bailiff (boqaultukhutsesi) Mirzabeg Tavdgiridze, the witnesses named are Giorgi Beridze, master of guests (mestumretukhutsesi), and Otar Beridze, majordomo (sakhltukhutsesi).

  supports · Passage · ბერიძეები - ვიკიპედია B

• მესტუმრეთუხუცესის თანამდებობა ნაკაშიძეებმა ბერიძეების შემდეგ დაიკავეს. 1664—1684 წწ. (გიორგი III-ის გურიელობაში) ეს სახელო ჯერ კიდევ გიორგი ბერიძეს ეპყრა, XVIII ს. პირველ მეოთხედში კი ამ თანამდებობას ბეჟან ნაკაშიძე ფლობს.

  rendering, not the wording of the record

  The Nakashidzes took the office of master of guests (mestumretukhutsesi) after the Beridzes. In 1664–1684 (under Giorgi III as Gurieli) this office (sakhelo) was still held by Giorgi Beridze, while in the first quarter of the XVIII century Bezhan Nakashidze holds it.

  supports · Passage · სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ… A

• მათვე ეკუთვნოდათ დვაბზუს მამუკა ბერიძის მიწა-წყალი, რომელმაც უძეობის გამო იშვილა ნაკაშიძეთა სახლიკაცი საყვარელი XVIII საუკუნეში და თავისი ყმა-მამული მას დაუმტკიცა.

  rendering, not the wording of the record

  To them also belonged the lands (mitsa-tsqali) of Mamuka Beridze of Dvabzu, who, having no son, adopted Saqvareli, a kinsman of the Nakashidze house, in the XVIII century and confirmed his serfs and estate (qma-mamuli) to him.

  supports · Passage · სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ… A

• შტაბსკაპიტანი ბორის იოსების-ძე ბერიძე ერთერთი პირველი ქართველი სამხედრო მფრინავია, იგი დაიბადა 13.07.1888 წელს ოზურგეთში, მისი მამა გახლდათ ოზურგეთელი აზნაური იოსებ ბეჟანის-ძე ბერიძე.

  rendering, not the wording of the record

  Staff captain Boris Iosebis dze Beridze is one of the first Georgian military pilots. He was born on 13.07.1888 in Ozurgeti; his father was the Ozurgeti aznauri (noble) Ioseb Bezhanis dze Beridze.

  supports · Passage · ბორის ბერიძე – პირველი გურული სამხედრო მფრინავი C

• გურიის თავადები: 1. გურიელები 2. გუგუნავები 3. ერისთავები 4. თავდგირიძეები 5. მაქსიმენიშვილები 6. მაჭუტაძეები 7. ნაკაშიძეები გურიის აზნაურები: 1. აბულაძეები 2. ანთაძეები 3. ასათიანები 4. ბერიძეები 5. ბებურიშვილები

  rendering, not the wording of the record

  Princes (tavadi) of Guria: 1. Gurielis 2. Gugunavas 3. Eristavis 4. Tavdgiridzes 5. Maksimenishvilis 6. Machutadzes 7. Nakashidzes Aznauris (nobles) of Guria: 1. Abuladzes 2. Antadzes 3. Asatianis 4. Beridzes 5. Beburishvilis

  mentions · Passage · გურამ შარაძე, ძველი გურია : ორ ტომად : ტომი I (თბილისი… A

• ისტორიულ-პოლიტიკური მოვლენების შედეგად თავადი ზოგჯერ აზნაური ხდებოდა (კვერღელიძე, ბერიძე, ბერეჟიანი, კობალაძე...)

  rendering, not the wording of the record

  As a result of historical and political events a prince (tavadi) sometimes became an aznauri (noble) (Kverghelidze, Beridze, Berezhiani, Kobaladze...)

  supports · Passage · გურამ შარაძე, ძველი გურია : ორ ტომად : ტომი I (თბილისი… A

• ფეოდალური საგვარეულო გურიაში. ვახუშტი ბატონიშვილი „ძველთა მთავართა გვართათვის“ ბერიძეებს ასახელებს გურულ თავადებად. ბერიძეები იყვნენ აგრეთვე აზნაურები. ჩვენ არ ვიცით, რამ გამოიწვია ბერიძეთა სახლის დამცრობა. ვიცით მხოლოდ ის, რომ ეს მოხდა მეჩვიდმეტე საუკუნიდან.

  rendering, not the wording of the record

  A feudal family in Guria. Vakhushti Batonishvili, in "On the Families of the Old Lords", names the Beridzes as Gurian princes (tavadi). The Beridzes were also aznauris (nobles). We do not know what caused the decline of the house of Beridze. We know only that it happened from the seventeenth century on.

  supports · Passage · როგორ წარმოიქმნა ქართული გვარ-სახელები C

• მეთვრამეტე საუკუნეში მამუკა ბერიძემ, უძეობის გამო, იშვილა ნაკაშიძე და დვაბზუს მიწა-წყალი და ყმა-მამული მას დაუმტკიცა.

  rendering, not the wording of the record

  In the eighteenth century Mamuka Beridze, having no son, adopted a Nakashidze and confirmed to him the land of Dvabzu and the serfs and estate (qma-mamuli).

  supports · Passage · როგორ წარმოიქმნა ქართული გვარ-სახელები C

• გურიის თავადები 1. გურიელი 2. გუგუნავა 3. გურიის ერისთავი (ერისთავ-შერვაშიძე) 4. თავდგირიძე 5. მაქსიმენიშვილი 6. მაჭუტაძე 7. ნაკაშიძე გურიის აზნაურთა სია 1. აბულაძე 2. ანათაძე 3. არდიშვილი 4. ასათიანი 5. ბერიძე

  rendering, not the wording of the record

  Princes of Guria 1. Gurieli 2. Gugunava 3. Eristavi of Guria (Eristav-Shervashidze) 4. Tavdgiridze 5. Maksimenishvili 6. Machutadze 7. Nakashidze. List of the aznaurs of Guria 1. Abuladze 2. Anatadze 3. Ardishvili 4. Asatiani 5. Beridze

  supports · Passage · დანართი 1: საქართველოს ფეოდალური იერარქია (Iverieli… C

Primary sources

1. ბერიძეები - ვიკიპედიაB
2. სოსელია ო., ნარკვევები ფეოდალური ხანის დასავლეთ საქართველოს სოციალურ-პოლიტიკური…A
3. ბერიძეებიB