ილია მაისურაძის ცნობით (1965, 1979), ბერიძეთა წინაპარი სამი ძმა ყოფილა – სამივე ასკეტი. რაღაც ჟამიანობას სოფელ ზარზმაში ხალხი გაუწყვეტია; მხოლოდ იქაური მონასტრის ბერები გადარჩენილან, რომელთათვის იმ დღიდან ბერობა აუკრძალავთ – უნდა დაოჯახდეთო. ერთი ძმა მესხეთ-ჯავახეთში გამრავლებულა, მეორე – აჭარაში, მესამე კი – გურიაში.
rendering, not the wording of the record
According to Ilia Maisuradze (1965, 1979), the forebears of the Beridzes were three brothers, all three ascetics. Some plague wiped out the people of the village of Zarzma; only the monks (beri) of the monastery there survived, and from that day monkhood was forbidden to them, they were told they must marry. One brother multiplied in Meskheti-Javakheti, the second in Adjara and the third in Guria.
Claims
- B-102 D tradition supports
The three brother-monks sent to Achara, Meskheti and Guria during a plague
Legend, not a historical source. Earliest recording: Ilia Maisuradze's 1939 field notes at Erkota (Samtskhe-Javakheti Historical Museum, manuscript M 100, p. 145), quoted by M. Beridze 2009: after a plague the Zarzma monks were told to multiply, and three brothers went to Erkota, Guria and Adjara. It is the folk explanation for one surname in three regions; linguistics explains it otherwise.
- B-313 refuted mentions
Every Adjaran three-brother legend as a Beridze legend
At ახო the oldest surname by tradition is ნაკაშიძე, and its three-brother tale (გურძაი, კუჭულაი, სამუნაი) is not attached to the Beridzes.
Beridze, a history of the surname · Passage A.36 · beridze.info/en/passages/a-36 · Source: https://dspace.nplg.gov.ge/bitstream/1234/532179/1/Marto_Amistvis_Ghirda_Sicocxle_2016.pdf (accessed 2026-10-01)a-36 · last updated 2026-10-01 · send a correction