A Meskhetian legend (recorded in ქართული დიალექტოლოგია, vol. I, p. 362) says that most of the village ერკოტი near ახალციხე are ბერიძეები descended from a single monk who fled ზარზმა monastery during a Tatar invasion, married in ერკოტი, took up farming while secretly continuing to serve the liturgy, and was recorded under the surname ბერიძე; his lineage was nicknamed ზანდარიენთი (earlier ზარზგიენთი). A second, unreferenced variant retold on Georgian Wikipedia says three brother-monks of ზარზმა were ordered to leave and raise families during a plague, one settling in აჭარა, one in მესხეთი and one in გურია, all recorded as ბერიძე. Neither variant is documentary history; they are origin tales of one Meskhetian village lineage.

ეს არის სოფლის ფოლკლორული გადმოცემა და არა ისტორიული ფაქტი. ლეგენდა ინახავს საინტერესო საგვარეულო მეხსიერებას, მაგრამ არ წარმოადგენს საბუთს.

English text pending, 2026-09-30

Passage from the source

მესხეთში (ახალციხის რ-ნი) ბერიძეზე ასეთი თქმულება არსებობს: „სოფელ ერკოტის უმრავლესობა გვარად არიან ბერიძეები, რომლებიც მოშენებულან ერთი ბერისაგან. თათრების შემოსევის დროს ეს ბერი გამოქცეულა ზარზმიდან, თათრებს ეჭვი რომ არ მიეტანათ, ამიტომ სოფელ ერკოტში უთხოვია ცოლი, მიუყვია ხელი გლეხობისათვის და თურმე ჩუმად დარბაზებში მაინც სწირავდა ხოლმეო. გვარად კი დაწერილა ბერიძე. დღეს ამ გვარეულობას ეძახიან ზანდარიენთს, უფრო უწინ კი ეძახდნენ ზარზგიენთს“ (ქართ. დიალექტოლოგია, I, 362)

Passages

• მესხეთში (ახალციხის რ-ნი) ბერიძეზე ასეთი თქმულება არსებობს: „სოფელ ერკოტის უმრავლესობა გვარად არიან ბერიძეები, რომლებიც ერთი ბერისაგან მოშენებულან. თათრების შემოსევის დროს ეს ბერი გამოქცეულა ზარზმიდან, თათრებს ეჭვი რომ არ მიეტანათ, ამიტომ სოფელ ერკოტში უთხოვია ცოლი, მიუყვია ხელი გლეხობისათვის და ჩუმად დარბაზებში მაინც…

  rendering, not the wording of the record

  In Meskheti (Akhaltsikhe district) there is the following legend about Beridze: "Most of the village of Erkota are Beridzes by surname, who descend from a single monk (beri). At the time of the Tatar invasion this monk fled from Zarzma; so that the Tatars would not suspect him, he took a wife in the village of Erkota and turned to farming, but in secret, in the hall-houses (darbazi), he still…

  supports · Passage · იპოვე შენი გვარის ისტორია - Allnews.Ge C

• დღეს ამ გვარეულობას ეძახიან ზანდარიენთს, უფრო უწინ კი ეძახდნენ ზარზგიენთს“. სოფელ ფარცხისში მცხოვრებ დღევანდელ ბერიძეთა ვარაუდით, აქ გადმოსულან ასპინძის რაიონიდან. თავდაპირველად, 1873 წლის აღწერით იწერებოდნენ ბერიძესშვილებად, ხოლო 1886 წელს აღწერაში ბერიძეებად მოიხსენებიან.

  rendering, not the wording of the record

  Today this lineage is called Zandarienti, and earlier it was called Zarzgienti". According to the present-day Beridzes living in the village of Partskhisi, they came here from Aspindza district. Originally, in the 1873 census, they were recorded as Beridzesshvili, and in the 1886 census they are mentioned as Beridze.

  supports · Passage · ისტორია: ქართული გვარების ისტორია (22 მაისი 2013) D

• მესხეთში (ახალციხის რ-ნი) ბერიძეზე ასეთი თქმულება არსებობს: „სოფელ ერკოტის უმრავლესობა გვარად არიან ბერიძეები, რომლებიც ერთი ბერისაგან მოშენებულან. თათრების შემოსევის დროს ეს ბერი გამოქცეულა ზარზმიდან, თათრებს ეჭვი რომ არ მიეტანათ, ამიტომ სოფელ ერკოტში უთხოვია ცოლი, მიუყვია ხელი გლეხობისათვის და ჩუმად დარბაზებში მაინც…

  rendering, not the wording of the record

  In Meskheti (Akhaltsikhe district) there is the following legend about Beridze: "Most of the village of Erkota are Beridzes by surname, who descend from a single monk (beri). At the time of the Tatar invasion this monk fled from Zarzma; so that the Tatars would not suspect him, he took a wife in the village of Erkota and turned to farming, but in secret, in the hall-houses (darbazi), he still…

  supports · Passage · ქართული გვარების ისტორია C

• ბერიძეებს, თავდაპირველად, ყველას ,,ზანდარიენთ” უწოდებდნენ, მერე, როცა გამრავლდნენ, სხვადასხვა, ე.წ ჯიშებად დაიყვნენ, რომლებსაც დღეს უწოდებენ გიგოლიენთ, სოსანიენთ, ხუშუტიენთ, ალაჯიენთ, ყარათლიენთ, ჩოლაღიენთ და, დღეს მხოლოდ რამდენიმე ოჯახია, რომლებსაც ისევ ზანდარიენთ უძახიან.

  rendering, not the wording of the record

  The Beridzes were at first all called "Zandarient"; later, when they multiplied, they split into different so-called breeds (jishebi), which today are called Gigolient, Sosanient, Khushutient, Alajient, Qaratlient, Cholaghient, and today there are only a few families that are still called Zandarient.

  mentions · Passage · ასპინძის სიახლენი 2022 №9 — სრული ოთხგვერდიანი გაზეთი… A

Primary sources

1. ქართული გვარების ისტორიაC
2. იპოვე შენი გვარის ისტორია - Allnews.GeC
3. იაკობ ახუაშვილი, ქართული გვარ-სახელები, ტ. I (თბილისი: მესხეთი, 2005), გვ. 309A
4. ბერიძეები - ვიკიპედიაB
5. ბერიძეები მესხური გადმოცემითC
6. ბერიძეებიB