In his 18th-century "აღწერა სამეფოსა საქართველოსა", ვახუშტი ბაგრატიონი lists ბერიძე among the princely (თავადი) houses of გურია that stood under the გურიელი — alongside თავდგირიძე, შარვაშიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი and ნაკაშიძე — "and likewise the aznaurs" (ეგრეთვე აზნაურნიცა). Later documents confirm the family's tavadi standing (a 1488 charter of Imereti; 17th-century Gurieli charters naming გიორგი ბერიძე as მესტუმრეთუხუცესი and ოთარ ბერიძე as სახლთუხუცესი), before the house declined to aznaur rank around the turn of the 18th century, its court offices passing to the ნაკაშიძე. Vakhushti gives no date for the family's origin; the "12th–14th century" dating found in popular surname articles is a later gloss, not his.

ვახუშტის ტექსტში არაფერია ნათქვამი თავადობის მეთორმეტე-მეთოთხმეტე საუკუნეებიდან დაწყების შესახებ; ეს პერიოდიზაცია მოგვიანებით გაჩენილი, დაუსაბუთებელი დამატებაა.

English text pending, 2026-09-30

Passage from the source

ვახუშტი ბატონიშვილი ბერიძეს ახსენებს გურიის სამთავროს თავადების ჩამოთვლისას გურიელთან, თავდგირიძესთან, შარვაშიძესთან, კვერღელიძესთან, ბერეჟიანთან და ნაკაშიძესთან ერთად. ვახუშტი ბერიძეებს ასახელებს გურიის მკვიდრ თავადებად. პირთა ანოტირებული ლექსიკონი ბერიძის გვარს იხსენიებს XIII საუკუნის მეორე ნახევარში, ვახუშტი ბატონიშვილი კი ბერიძეებს XII საუკუნის მეორე ნახევარში არსებულ თავადთა რიგში ასახელებს.

Passages

• „ხოლო გურიას გურიელი, იგიცა თვით ჰფლობს და იტყვის ვარდანის ძეობასა, და სხუანი მის ქუეშენი არიან: თადგირიძე და ამილახორი ჩავიდნენ სამცხიდამ, შარვაშისძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელიძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე და სხუანი, ეგრეთვე აზნაურნიცა“

  rendering, not the wording of the record

  "And Guria: the Gurieli, he too rules it himself and claims descent from Vardan, and others are under him: Tadgiridze and Amilakhori came down from Samtskhe, Sharvashisdze came from Abkhazia, Beridze, Kverghelidze, Berezhiani, Nakashidze and others, and likewise the aznauris (nobles) too"

  supports · Passage · ბერიძეები - ვიკიპედია B

• იმერთა მეფე ალექსანდრე II-ს მიერ, 1488 წელს ფალავანდიშვილებისადმი გადაცემულ სასისხლო სიგელში იმერეთის დარბაზისერთა შორის იხსენიებიან გიორგი I გურიელი და გურიის სხვათავადები: მაჭუტაძე, ბერიძე, მახაძე.

  rendering, not the wording of the record

  In the blood-price charter (sasiskhlo sigeli) granted to the Palavandishvilis in 1488 by Aleksandre II, king of the Imeretians, Giorgi I Gurieli and other princes of Guria are mentioned among the members of the Imeretian court (darbazisri): Machutadze, Beridze, Makhadze.

  restates · Passage · ბერიძეები - ვიკიპედია B

• ფლობს გურიას გურიელი და იტყვის ვარდანის ძეობასა, და სხუანი მის ქვეშენი არიან ესენი: თავდგირიძე და ამილახორი, ჩავიდნენ სამცხიდან, შარვაშისძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე დასხუანი, აგრეთვე აზნაურნიცა

  rendering, not the wording of the record

  Guria is held by the Gurieli, who claims descent from Vardan, and those under him are these: Tavdgiridze and Amilakhori came down from Samtskhe, Sharvashisdze came from Abkhazia, Beridze, Kverghelisdze, Berezhiani, Nakashidze and others, and also aznauris (nobles)

  supports · Passage · გურიის ფეოდალები D

• ბერიძეები იყვნენ რამდენიმე შტო. იყო თავადური შტო და იყო აზნაურული შტო.

  rendering, not the wording of the record

  The Beridzes had several branches. There was a princely (tavadi) branch and there was an aznauri (noble) branch.

  mentions · Passage · გურიის ფეოდალები D

• ვახუშტი ბატონიშვილი „საქართველოს გეოგრაფიაში“ ბერიძეებს გურულ დიდგვაროვნებში ასახელებს: „გურიისათჳს: ხოლო გურიას გურიელი, იგიცა თჳთ ჰფლობს და იტყვის ვარდანის ძეობასა და სხვანი მის ქვეშენი არიან ესენი: თადგირიძე და ამილახორი, ჩავიდნენ სამცხიდამ, შარვაშიძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე და…

  rendering, not the wording of the record

  In "The Geography of Georgia" Vakhushti Batonishvili names the Beridzes among the Gurian nobility: "On Guria: and Guria the Gurieli, he too rules it himself and claims descent from Vardan, and others under him are these: Tadgiridze and Amilakhori came down from Samtskhe, Sharvashidze came from Abkhazia, Beridze, Kverghelisdze, Berezhiani, Nakashidze and others, and likewise the aznauris (nobles)…

  restates · Passage · ბერიძეები გურიაში, პირველი პოეტი ქალი ვომიჯინა ბერიძე და… D

• აზნაურული გვარი გურიაში, სამეგრელოსა და ლეჩხუმში. ვახუშტი ბატონიშვილი „ძველთა მთავართა გვართათვის“ ბერიძეებს ასახელებს გურულ თავადებად.

  rendering, not the wording of the record

  A noble (aznauri) surname in Guria, Samegrelo and Lechkhumi. Vakhushti Batonishvili, in "On the Surnames of the Old Rulers", names the Beridzes as Gurian princes (tavadi).

  restates · Passage · ბერიძე C

• ამისნი მოწამენი არიან და შუადამხდურნი არიან: პატრონი დადიან-გურიელი გიორგი [...] გურიულნი: ბერიძე, მაჭუტაძე, მახაძე, ლაშხიშვილი ზაზაი, კუჭეჭიძე სიაოშ

  rendering, not the wording of the record

  Its witnesses and mediators (shuadamkhdurni) are: the lord (patroni) Dadian-Gurieli Giorgi [...] Gurians: Beridze, Machutadze, Makhadze, Lashkhishvili Zazai, Kuchechidze Siaosh

  supports · Passage · 1488 წ. 07.1. - სასისხლო განჩინება ალექსანდრე მეფისა… A

• გურიელების ქვეშევრდომებად ითვლებოდნენ ადგილობრივი თავადები: თავდგირიძეები, ნაკაშიძეები, მაჭუტაძეები, ბერიძეები, ერისთავები და სხვები.

  rendering, not the wording of the record

  The local princes (tavadi) were considered subjects of the Gurielis: the Tavdgiridzes, Nakashidzes, Machutadzes, Beridzes, Eristavis and others.

  restates · Passage · გურიის სამთავრო B

• გურიის სამთავროს თავადები იყვნენ გუგუნავები, მაჭუტაძეები,ბერიძეები, ერისთავები, თავდგირიძეები, ნაკაშიძეები, შალიკაშვილები, მაქსიმენიშვილები.

  rendering, not the wording of the record

  The princes (tavadi) of the Principality of Guria were the Gugunavas, Machutadzes, Beridzes, Eristavis, Tavdgiridzes, Nakashidzes, Shalikashvilis and Maksimenishvilis.

  restates · Passage · გურიის სამთავრო B

• ვახუშტი ბატონიშვილი „საქართველოს გეოგრაფიაში“ ბერიძეებს გურულ თავადებად ასახელებს: „გურიისათჳს: ხოლო გურიას გურიელი, იგიცა თჳთ ჰფლობს და იტყვის ვარდანის ძეობასა და სხვანი მის ქვეშენი არიან ესენი: თადგირიძე და ამილახორი, ჩავიდნენ სამცხიდამ, შარვაშიძე მოვიდა აფხაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე და…

  rendering, not the wording of the record

  Vakhushti Batonishvili in the "Geography of Georgia" names the Beridzes as Gurian princes (tavadi): "Of Guria: as for Guria, the Gurieli himself holds it and claims descent from Vardan, and the others under him are these: Tadgiridze and Amilakhori came down from Samtskhe, Sharvashidze came from Abkhazia, Beridze, Kverghelisdze, Berezhiani, Nakashidze and others, and likewise the aznauris…

  restates · Passage · ბერიძის ციხე – გურიის მოამბე C

• ხოლო გურიას გურიელი, იგიცა თჳთ ჰფლობს და იტყჳს ვარდანის ძეობასა, და სხუანი მის ქუეშენი არიან ესენი: თადგირიძე და ამილახორი ჩავიდნენ სამცხიდამ, შარვაშისძე მოვიდა აფსაზეთიდამ, ბერიძე, კვერღელისძე, ბერეჟიანი, ნაკაშიძე და სხუანი, ეგრეთვე აზნაურნიცა

  rendering, not the wording of the record

  As for Guria, the Gurieli himself holds it and claims descent from Vardan, and the others under him are these: Tadgiridze and Amilakhori came down from Samtskhe, Sharvashisdze came from Apsazeti, Beridze, Kverghelisdze, Berezhiani, Nakashidze and others, and likewise the aznauris (nobles)

  supports · Passage · ზნენი და ჩვეულებანი საქართველოსანი A

• ფეოდალური საგვარეულო გურიაში. ვახუშტი ბატონიშვილი „ძველთა მთავართა გვართათვის“ ბერიძეებს ასახელებს გურულ თავადებად. ბერიძეები იყვნენ აგრეთვე აზნაურები. ჩვენ არ ვიცით, რამ გამოიწვია ბერიძეთა სახლის დამცრობა. ვიცით მხოლოდ ის, რომ ეს მოხდა მეჩვიდმეტე საუკუნიდან.

  rendering, not the wording of the record

  A feudal family in Guria. Vakhushti Batonishvili, in "On the Families of the Old Lords", names the Beridzes as Gurian princes (tavadi). The Beridzes were also aznauris (nobles). We do not know what caused the decline of the house of Beridze. We know only that it happened from the seventeenth century on.

  supports · Passage · როგორ წარმოიქმნა ქართული გვარ-სახელები C

Primary sources

1. გურია საბჭოთა ოკუპაციამდეD
2. გურიის ფეოდალებიD
3. ჟანდარმერიის რაპორტი გურიის შესახებ, 1905-1906D
4. ბერიძეები - ვიკიპედიაB
5. ქართული გვარების ისტორიაC
6. იპოვე შენი გვარის ისტორია - Allnews.GeC
7. ზნენი და ჩვეულებანი საქართველოსანიA
8. გურიელი ბერიძე კვერღელისძეA