უადრესი უეჭველი ცნობა 1411 წლით თარიღდება, როცა დავით ბერისძე ციხელა მეუღლე მითასთან ერთად მცხეთაში ნიკოლოზობას აღაპის დასადებად კათალიკოს ელიოზს ვენახს ჰყიდის. ფორმა „ბერისძე“ ამ პერიოდში შესაძლოა ჯერ კიდევ მამის სახელს წარმოადგენდეს და არა მყარად ჩამოყალიბებულ გვარს.
Text of the document
თქუენ, ქრისტეს მიერ მღდელთმთავართ მთავარსა, წმიდასა მეუფესა ქართლის ქათალიკოზსა ელიოზსა, ესე წიგნი დაგიწერე და მოგახსენე, მე, დავით ბერისძემა ციხელამა, ჩემმა ცოლმა მითამა.
თქუენთუის თეთრი მოეხსენა ოთარას ვარაზასა, რომემცა ვენახი გაეყიდა და მცხეთას მათისა სულისათუის აღაპი დაედვა ნიკოლოზობასა. აწ, მე მოგახსენე და მოგყიდე ჩემგანა ნასყიდი ჩემითა ალალითა ქონებითა მამულს გარეთ საქმეუდებელი პატრონთა და ქუეყნისაგან და ყოვლისა ადამიანისაგან ბოტოტასა, ზურისა ბოლოს, ვენახი ჩემისა ჩაყრილისა და ჩემთუის სააღაპედ მოხსენებულსა ვენახსა ზედა მოკიდებით...
გიბედნიეროს ღმერთმან სუეტს ცხოველსა და თქუენ, ქრისტეს მიერ ქართლისა ქათალიკოზსა ელიოზს...
ამისნი მოწამენი და თანადამხდურნი არიან: ახალდბანელისძე ლომი, ბოხჩოსაძე არსლანა, მელაღუასძე ბეგა, ხარანისაძე ბაღათარ, სალამსური ბასილი, მღრდელმონაზონი კვეთელი ანანია, ჩარადანაგი ჯანიბეგა, ჩაჩიშვილი ნონია, მაჩხაშიშვილი თუქია.
დაიწერა ოკდონბერსა კე, ქორონიკონს პით. მე, მღრდელმონაზონს, მაღალაშვილსა ზაბილონსა დამიწერია და მოწამე ვარ.
თქვენ, ქრისტეს მიერ მღდელთმთავართ მთავარსა, წმიდასა მეუფესა ქართლის ქათალიკოზსა ელიოზსა, ესე წიგნი დაგიწერე და მოგახსენე, მე, დავით ბერისძემა ციხელამა, ჩემმა ცოლმა მითამა.
თქვენთვის თეთრი მოეხსენა ოთარას ვარაზასა, რომემცა ვენახი გაეყიდა და მცხეთას მათისა სულისათვის აღაპი დაედვა ნიკოლოზობასა. აწ, მე მოგახსენე და მოგყიდე ჩემგანა ნასყიდი ჩემითა ალალითა ქონებითა მამულს გარეთ საქმეუდებელი პატრონთა და ქვეყნისაგან და ყოვლისა ადამიანისაგან ბოტოტასა, ზურისა ბოლოს, ვენახი ჩემისა ჩაყრილისა და ჩემთვის სააღაპედ მოხსენებულსა ვენახსა ზედა მოკიდებით...
გიბედნიეროს ღმერთმან სვეტს ცხოველსა და თქვენ, ქრისტეს მიერ ქართლისა ქათალიკოზსა ელიოზს...
ამისნი მოწამენი და თანადამხდურნი არიან: ახალდბანელისძე ლომი, ბოხჩოსაძე არსლანა, მელაღუასძე ბეგა, ხარანისაძე ბაღათარ, სალამსური ბასილი, მღრდელმონაზონი კვეთელი ანანია, ჩარადანაგი ჯანიბეგა, ჩაჩიშვილი ნონია, მაჩხაშიშვილი თუქია.
დაიწერა ოკდონბერსა კე, ქორონიკონს პით. მე, მღრდელმონაზონს, მაღალაშვილსა ზაბილონსა დამიწერია და მოწამე ვარ.
თქუენ, ქრისტეს მიერ მღდელთმთავართ მთავარსა, წმიდასა მეუფესა ქართლის ქათალიკოზსა ელიოზსა, ესე წიგნი დაგიწერე და მოგახსენე, მე, დავით ბერისძემა ციხელამა, ჩემმა ცოლმა მითამა.
თქუენთუის თეთრი მოეხსენა ოთარას ვარაზასა, რომემცა ვენახი გაეყიდა და მცხეთას მათისა სულისათუის აღაპი დაედვა ნიკოლოზობასა. აწ, მე მოგახსენე და მოგყიდე ჩემგანა ნასყიდი ჩემითა ალალითა ქონებითა მამულს გარეთ საქმეუდებელი პატრონთა და ქუეყნისაგან და ყოვლისა ადამიანისაგან ბოტოტასა, ზურისა ბოლოს, ვენახი ჩემისა ჩაყრილისა და ჩემთუის სააღაპედ მოხსენებულსა ვენახსა ზედა მოკიდებით...
გიბედნიეროს ღმერთმან სუეტს ცხოველსა და თქუენ, ქრისტეს მიერ ქართლისა ქათალიკოზსა ელიოზს...
ამისნი მოწამენი და თანადამხდურნი არიან: ახალდბანელისძე ლომი, ბოხჩოსაძე არსლანა, მელაღუასძე ბეგა, ხარანისაძე ბაღათარ, სალამსური ბასილი, მღრდელმონაზონი კვეთელი ანანია, ჩარადანაგი ჯანიბეგა, ჩაჩიშვილი ნონია, მაჩხაშიშვილი თუქია.
დაიწერა ოკდონბერსა კე, ქორონიკონს პით. მე, მღრდელმონაზონს, მაღალაშვილსა ზაბილონსა დამიწერია და მოწამე ვარ.
- People in the document
- ელიოზი —
ქართლის ქათალიკოზსა ელიოზსა
- დავით ბერისძე ციხელა —
მე, დავით ბერისძემა ციხელამა
- მითა —
ჩემმა ცოლმა მითამა
- ოთარას ვარაზა —
თქუენთუის თეთრი მოეხსენა ოთარას ვარაზასა
-
მოწამენი და თანადამხდურნი
— ახალდბანელისძე ლომი · ბოხჩოსაძე არსლანა · მელაღუასძე ბეგა · ხარანისაძე ბაღათარ · სალამსური ბასილი · მღრდელმონაზონი კვეთელი ანანია · ჩარადანაგი ჯანიბეგა · ჩაჩიშვილი ნონია · მაჩხაშიშვილი თუქია - ზაბილონ მაღალაშვილი —
მე, მღრდელმონაზონს, მაღალაშვილსა ზაბილონსა დამიწერია და მოწამე ვარ
- Places
- მცხეთა
- სუეტი ცხოველი — სვეტიცხოველი, მცხეთა
- ბოტოტა, ზურისა ბოლო — ვენახი · დასაზუსტებელი
- Date
- ოკდონბერსა კე — კ 20 + ე 5 = 25 · ოქტომბერი
- ქორონიკონს პით — პ 80 + ი 10 + თ 9 = 99 · 99 + 1312 = 1411
- With glosses
- აღაპი · ნიკოლოზობა · ქორონიკონი · თანადამხდური · ჩარადანაგი · თეთრი pending · 2026-09-10განმარტებები — ლექსიკონის მიხედვით
Description of the document
| Original | დაკარგულია — სინოდის კანტორის მცხეთის საბუთები № 160 |
|---|---|
| People | სინოდის კანტორის № 507 პირების კრებული — № 139 (დაკარგულია) 1449-1651 — პირი გადაწერილია ს. კაკაბაძის მიერ 1913 წ. გამოცემის მიზნით |
| Publications | ჟორდანია თ., ქრონიკები, წ. II, 1897, გვ. 218 ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. II, 2013, № 30 |
Primary sources
- წიგნი დავით ბერისძისა კათალიკოს ელიოზისადმი — ვიკიწყარო
ka.wikisource.org/wiki/1411_წ._XI.25._-_წიგნი_დავით_ბერისძისა_კათალიკოს_ელიოზისადმი - ქართული ისტორიული საბუთების კორპუსი, ტ. II, თბილისი, 2013, № 30
- ჟორდანია თ., ქრონიკები და სხვა მასალა საქართველოს ისტორიისა და მწერლობისა, წ. II, ტფილისი, 1897, გვ. 218
Beridze, a history of the surname · Document doc-1411-10-25 · https://beridze.info/en/documents/1411-10-25/doc-1411-10-25 · Wikisource revision 69410 · 2026-09-10